THE PHURBA TIMES Headline Animator

CHANGE IS POSSIBLE

"No doubt, there are ways. What we just need is WILL. WILL for Change, WILL for Action. Then, Why in Dillema? Let's say YES to Life. :)Yes. - Phurba, the WASH Man

Monday, March 31, 2014

Success Tale - "No land, No problem for Toilet"

Written by: Phurba Sange Moktan
Ms. Balkumari Sundas, resident of Damai Tole, Ward-4, Thulopakhar Village Development Committee (VDC) of Sindhupalchowk District, Nepal has not got any problem to build toilet at her home, despite the lack of own land.

She has got triggered to defecate on latrine at her home after the formation of VDC Water, Sanitation and Hygiene Coordination Committee (VWASHCC) 9 months ago. However, the problem arose to her as she didn’t own any land nearby her home. Then, she got in dilemma. But with the constructive facilitation from VWASHCC/VDC chair in the village, her brother-in-low agreed to provide her family a piece of land to build toilet. “We used to defecate in open. To avoid shame, we used to hide on bushes. Sometimes people have seen us having defecation. Those moments were really shameful moments,” She further added, “Now we don’t need to feel that. Even environment has become clean and flies have reduced much.”

Saturday, November 23, 2013

चुनावमा भोट हालियो, अब "गु" लाई पनि चर्पिमा हाले कसो होला?

लेख: फुर्बा सांगे मोक्तान 

बिगत केही हप्तादेखी नेपालमा एक किसिमको उल्लास एबम उत्सबको माहोल सिर्जना भएको छ। कारण हामी सबैलाई थाहा छ, दोस्रो संबिधानसभाको चुनाव-२०७०।

एक नेपाली नागरिकको हैसियतले नियाल्दा यस चुनावको आफ्नै राजनैतिक, सामाजिक तथा आर्थिक महत्व मैले पाएको छु, देश को अग्रगामी निकासको लागि। त्यसैले, मैले पनि यस चुनावमा भोट हाले। आशा छ तपाईंहरुले पनि आफ्नो अमुल्य भोट दिनुभयो होला। हामी सबैले हाम्रो भोटबाट दिगो शान्ती एबम बिकासको पारीकल्पना गरेका छौ होला तर एकै छिन बिचार  गरौ त हजुरहरु, यदी अझै पनि प्रत्येक ३ मध्ये १ जना ब्यक्ती आधारभुत सरसफाइको पहुचबाट बन्चीत हुन बाध्य छन भने दिगो शान्ती र बिकास कसरी आउन सक्दछ?, जसको कारण ठुलो बिकासे परीयोजना वा सरकारी मोटो योजनाको कमी हुँदै होइन। म यो कुर प्रष्ट पार्न चाहन्छु। बरु साधारण तर महत्वपूर्ण आत्मज्ञानको कमी हो। नैतीकता, प्रतिस्ठा अनि स्वास्थ्यको महत्वलाई आम जनतामाझ उजागर गर्न नसकिएर हो।   प्रत्येक १ रुपैया लगानी गर्दा रु ९ बराबरको प्रतिफल प्राप्त गर्न सकिन्छ भन्ने ज्ञानको कमिको कारणले गर्दा हो।

[FOR MORE...]

Tuesday, October 29, 2013

हिजो त राती के देखे सपना...

लेख: फुर्बा साङ्गे मोक्तान

"हिजो त राती के देखे सपना, मै मरी गएको......."
 

उल्लेखित हरफ नेपालका लेखकिय क्षेत्रका प्रख्यत हस्ती राष्ट्रकवि माधव प्रसाद घिमिरे ज्युबाट लिखित हृदयस्पर्सी गीतको टुक्रा हो। मैले पनि हिजो राती सपना देखे तर म सपनामा मरेको थियिन। बरु खुशीले गद्गद हुँदै पो थिए। सोध्नुहोला किन?

हिजो राती सपनामा मैले नेपालका प्रख्यात राजनैतिक पार्टिहरुले नेपाललाई खुल्ला दिशा मुक्त बनाउन पूर्व मेची देखी पश्चिम महाकालीसम्म बाटइभरी पोस्टर टालेका थिए (अहिलेको चुनाबी अभियान जस्तै गरेर)। नेपाललाई बिकास गर्ने पहिले आधार स्तम्भ मानिएको सरसफाइमा पहुच साच्चै आवश्यक रहेको कुरा ति सबै राजनैतीक दलहरुले महसुस गरेर ब्यानर, तुल र पर्चा पनि ठाउँ नै पिच्छे बाड्दै थिए। माइकिङ पनि "सभ्य नेपाल निर्माण गरौ, खुल्ल दिशा बन्द गरौ" भन्दै अघी बढीरहेको थियो। अनी म दंग पर्दै नियाल्दै थिए त्यो द्रिश्य बिहानको अलार्म घडीले मेरो निन्द्रा अकस्मात् भंग गरिदियो। बजिया अलार्म भन्दै उठे। कती मिठो सपना देखिरहेथे, बिउँझीनुपर्यो। कती मिठो नेपालको कल्पना थियो, तोडीनुपर्यो। 


[FOR MORE...]

Saturday, July 27, 2013

खान पुग्ने, दिन पुग्ने नेपालको लागि (पुस्तक समिक्षा)


लेखक : फुर्बा सांगे मोक्तान 

(पुस्तक समिक्षा)
बितेका केही समयमा मैले केही महत्वपूर्ण पुस्तकहरु पढ्ने मौका पाए, जसमा मैले नेपालको बिकास कसरी सम्भव भन्ने सम्भावना भएका पुस्तकहरु पर्दछन। ती सबै पुस्तकहरु -आफ्ना  ठाउँमा उत्क्रिष्ठ पुस्तकहरु थिए भन्नेमा कुनै कसर छैन। तैपनी जब यो पाठकले भर्खरै रबिन्द्र मिश्र सर द्वारा लिखित "खान पुगोस, दिन पुगोस" पढ्यो, यो सानो आलेख (समिक्षा) नकोरी बस्न सकेन। पुस्तकहरुको ठेलिमा मेरो मन मस्तिष्कलाई हल्लाउन सफल बिशेष पुस्तकहरुको लिस्टमा यो किताब पनि पर्न सफल भएको छ।



Saturday, July 13, 2013

ODF Movement in Sindhupalchowk and GSF Program: Through My Sight

By: Phurba Sange Moktan

- Sankar Tamang, aged 36, Sipapokhare-4 stopped to defecate in open and built the safe and low cost toilet and also labored to his mother’s and others in the village to construct latrines.
- Man Bahadur Pahari, aged 74, Thokarpa-3 convinced his community people for not defecating in open. This selfless efforts finally counted by declaring the VDC as ODF.
- Majhi baje, aged 99, Pangretar VDC now feels comfortable to defecate in toilet. It has become one of his daily rituals as well.

The glimpses given up are some hidden stories behind the success so far in Sindhupalchwok district. Sindhupalchowk is the district which is connected with Kathmandu, the capital city of Nepal, and just 80 Km away to Chautara, district headquarter, more than half population used to defecate in open just one year ago. Data from WSSDO-Sindhupalchowk says, 61.35 % of the population from Sindhupalchowk didn’t have toilet access in their houses by July, 2012 with the strong discrepancy with water supply coverage, i.e. 84.43 %. (Source: District Sanitation Strategy Plan-2013, Sindhupalchowk). After DWASHCC formed on June 2012 and GSF started to work from July 2013, the data on sanitation started to change in Sindhupalchowk. Number of coverage has reached above then 60 % in a whole in district database exceeding more than 90 % coverage in improved sanitation in first phase of 37 VDCs. The rough data says after the intervention of GSF Program in Sindhupalchwok, more than 11000 toilets have been constructed upto June end, 2013 in 37 VDCs directly. The indirect outcomes are yet to count in the district.